Strijd tussen lichaam en geest in LIstEn & See
Interview met Joep van der Geest
Is het mogelijk te liegen met je lichaam? En wat gebeurt er als jouw woorden liegen, maar je lichaam de waarheid vertelt? In ‘LIstEn & See’, een coproductie van Toneelgroep Oostpool en dansgezelschap WArd/waRD, raken acteurs en dansers verwikkeld in de strijd tussen lichaam en woord. Plug Out-redacteur Eline sprak met acteur Joep van der Geest, die meespeelt in deze bijzondere ontmoeting tussen dans en toneel.
Waar gaat 'LIstEn & See' over?
‘Het is een ontmoeting tussen dansers en acteurs en dat is ook waar het stuk grotendeels over gaat. Daarin komt de vraag naar voren in hoeverre je kunt liegen met je lichaam of met taal. Als jouw lichaam verdriet uitbeeldt terwijl je iets heel blij zegt, wat doet dat dan? Het gaat over de relatie tussen schijn en werkelijkheid.’
Wat voor rol speel jij hierin?
‘Er is geen rolverdeling. Alle dansers en acteurs zijn gelijk, iedereen is een mens en we proberen allemaal iets te zijn. Als mens moeten wij iets dragen, bijvoorbeeld het leven. Wij krijgen in het stuk allemaal echte gewichten op onze schouders, waardoor we letterlijk onder druk komen te staan. Het publiek kan hier zijn eigen interpretatie aan geven. Hiernaast speelt ook de vraag: wat is eerlijk? Dat is interessant, want in principe is alles op het toneel natuurlijk gelogen. Het mooiste zou zijn als het voor het publiek niet duidelijk is wat wel geen leugen is en wat niet.’
Hoe heb jij de combinatie tussen dans en toneel ervaren?
‘Ik vind het een bijzondere en vruchtbare combinatie. Toneelspelers maken vaak niet optimaal gebruik van hun lichaam, het zijn vaak alleen maar pratende hoofden.
Bij dansers is dat juist andersom, dansers slaan vaak dicht als ze iets moeten zeggen.
Het was voor mij dan ook een hele uitdaging om de ingewikkelde choreografie aan te leren. Ik heb nog nooit zoveel spierpijn gehad, elke dag weer en op plekken waarvan ik niet wist dat ik er spierpijn kon hebben. Een hele gekke, nieuwe ervaring kun je wel zeggen.’
Hoe zijn jullie te werk gegaan?
‘In het begin zijn we de teksten gaan leren, zowel de dansers als de acteurs. Vervolgens hebben alle acteurs allerlei ‘phraces’ aangeleerd gekregen. Ik weet de Nederlandse term niet, want we krijgen alles in het Engels. De dansers komen van over de hele wereld, dus alle communicatie gaat in het Engels. Zo heb je bijvoorbeeld de ‘fallingphrace’ waarbij we alleen maar moeten vallen. Daarbij krijgen we bijvoorbeeld de opdracht dat we heel hard moeten vluchten voor alles en hierbij moeten we dan allerlei ‘phraces’ toepassen.’
Zou je kunnen beschrijven hoe jouw repetitieschema er vandaag uit zag?
‘We beginnen ’s ochtends met een opwarming van een uur. Dit zijn vooral sit-ups en push-ups, omdat we in het stuk samen 100 kilo aan gewicht moeten dragen. Ann van den Broek (choreografe en regisseuse, red.) staat ook wel bekend om ‘uitputting’ in haar voorstellingen. Na de opwarming is het achter elkaar door ensceneren (de scènes gereed maken, red.). Het gaat hierbij nog heel erg om de invulling van onze lichamen, er wordt in de choreografie zelfs gelet op wat je met je kleine teen doet.’
Heb je nog tips voor jongeren die acteur of actrice willen worden?
‘Denk er heel goed over na of dit echt is wat je wilt. Toneelspeler zijn in Nederland is keihard. Er zijn zoveel bezuinigingen en daarbij wordt er zo weinig belang gehecht aan kunst in Nederland. Denk goed na of je die pijn echt wil lijden.’
ListEn & See is te zien vanaf 22 november. Kijk voor de speellijst en tickets op www.toneelgroepoostpool.nl.
30 november staat de voorstelling in Stadsschouwburg Amsterdam. Vrijkaarten winnen? Stuur een mailtje naar info@plugout.nl o.v.v. je naam, adres en leeftijd en dat het om de LIsten & See actie gaat.
Waar gaat 'LIstEn & See' over?
‘Het is een ontmoeting tussen dansers en acteurs en dat is ook waar het stuk grotendeels over gaat. Daarin komt de vraag naar voren in hoeverre je kunt liegen met je lichaam of met taal. Als jouw lichaam verdriet uitbeeldt terwijl je iets heel blij zegt, wat doet dat dan? Het gaat over de relatie tussen schijn en werkelijkheid.’
Wat voor rol speel jij hierin?
‘Er is geen rolverdeling. Alle dansers en acteurs zijn gelijk, iedereen is een mens en we proberen allemaal iets te zijn. Als mens moeten wij iets dragen, bijvoorbeeld het leven. Wij krijgen in het stuk allemaal echte gewichten op onze schouders, waardoor we letterlijk onder druk komen te staan. Het publiek kan hier zijn eigen interpretatie aan geven. Hiernaast speelt ook de vraag: wat is eerlijk? Dat is interessant, want in principe is alles op het toneel natuurlijk gelogen. Het mooiste zou zijn als het voor het publiek niet duidelijk is wat wel geen leugen is en wat niet.’
Hoe heb jij de combinatie tussen dans en toneel ervaren?
‘Ik vind het een bijzondere en vruchtbare combinatie. Toneelspelers maken vaak niet optimaal gebruik van hun lichaam, het zijn vaak alleen maar pratende hoofden.
Bij dansers is dat juist andersom, dansers slaan vaak dicht als ze iets moeten zeggen.
Het was voor mij dan ook een hele uitdaging om de ingewikkelde choreografie aan te leren. Ik heb nog nooit zoveel spierpijn gehad, elke dag weer en op plekken waarvan ik niet wist dat ik er spierpijn kon hebben. Een hele gekke, nieuwe ervaring kun je wel zeggen.’
Hoe zijn jullie te werk gegaan?
‘In het begin zijn we de teksten gaan leren, zowel de dansers als de acteurs. Vervolgens hebben alle acteurs allerlei ‘phraces’ aangeleerd gekregen. Ik weet de Nederlandse term niet, want we krijgen alles in het Engels. De dansers komen van over de hele wereld, dus alle communicatie gaat in het Engels. Zo heb je bijvoorbeeld de ‘fallingphrace’ waarbij we alleen maar moeten vallen. Daarbij krijgen we bijvoorbeeld de opdracht dat we heel hard moeten vluchten voor alles en hierbij moeten we dan allerlei ‘phraces’ toepassen.’
Zou je kunnen beschrijven hoe jouw repetitieschema er vandaag uit zag?
‘We beginnen ’s ochtends met een opwarming van een uur. Dit zijn vooral sit-ups en push-ups, omdat we in het stuk samen 100 kilo aan gewicht moeten dragen. Ann van den Broek (choreografe en regisseuse, red.) staat ook wel bekend om ‘uitputting’ in haar voorstellingen. Na de opwarming is het achter elkaar door ensceneren (de scènes gereed maken, red.). Het gaat hierbij nog heel erg om de invulling van onze lichamen, er wordt in de choreografie zelfs gelet op wat je met je kleine teen doet.’
Heb je nog tips voor jongeren die acteur of actrice willen worden?
‘Denk er heel goed over na of dit echt is wat je wilt. Toneelspeler zijn in Nederland is keihard. Er zijn zoveel bezuinigingen en daarbij wordt er zo weinig belang gehecht aan kunst in Nederland. Denk goed na of je die pijn echt wil lijden.’
ListEn & See is te zien vanaf 22 november. Kijk voor de speellijst en tickets op www.toneelgroepoostpool.nl.
30 november staat de voorstelling in Stadsschouwburg Amsterdam. Vrijkaarten winnen? Stuur een mailtje naar info@plugout.nl o.v.v. je naam, adres en leeftijd en dat het om de LIsten & See actie gaat.
03-11-2011


